Chữa bệnh gút (phần 8)

Dùng thử miễn phí tuần đầu thuốc trị bệnh thấp khớp TẠI ĐÂY : DÙNG THỬ MIỄN PHÍ

BỆNH GÚT

( Bệnh thống phong)

1. Bệnh gút là gì?

Gút là một bệnh do rối loạn chuyển hóa một chất có nguồn gốc từ chất đạm trong cơ thể, chất này được gọi là acid uric. Kết quả của sự rối loạn này sẽ làm tăng acid uric dần tới sự tạo thành tinh thể urat trong máu. Khi tinh thể urat lắng đọng ở khớp gây viêm khớp tinh thể, lắng động ở thận gây sỏi thận và viêm thận kẽ ở sụn, dưới da tại thành những cục tôphi

Bình thường nồng độ acid uric được giữ ở mức độ hằng định do cân bằng giữa quá trình tổng hợp và đào thải chất này. Bất kỳ nguyên nhân nào làm mất cần bằng hai quá trình này, chẳng hạn khi tăng tổng hợp acid uric hoặc giảm thải trừ acid uric đều làm tăng acid uric trong máu và gây nên bệnh gút.

1. Bệnh gút thường gặp ở đối tượng nào?

Có thể nói bệnh gút là bệnh của nam giưới và tỷ lệ nam giới mắc chiếm tới 95%. Thường gặp ở lứa tuổi trên 30(90%). Trong một số trường hợp bệnh thấy có tính chất gia đình. Bệnh cũng đặc biệt hay thấy ở những người ăn quá nhiều chất đạm và uống nhiều rượu.

1. Có mấy thể bệnh gút?

Xuất phát từ nguyên nhaan gây tăng acid uric máu người ta chia làm 3 thể chính:

1. Bẩm sinh: hiếm gặp, bệnh xuất hiện từ khi còn trẻ, biểu hiện nặng của khớp, thận, các nội tạng khác. Nguyên nhân do thiếu một enzym tham gia quá trình chuyển hóa acid uric
2. Bệnh gút nguyên phát: đây là thể bệnh gặp nhiều nhất, do rối loạn chuyển acid uric có tính chất gia đình. Bệnh thường xuất hiện sau khi ăn quá nhiều chất đạm (các loại thịt, phủ tạng động vật…) và uống quá nhiều rượu. Tuy nhiên chế độ ăn được coi là yếu tố thúc đẩy hơn là nguyên nhân thực sự của bệnh.
3. Bệnh gút thứ phát: Nguyên nhân do tăng acid uric máu thứ phát sau một số bệnh đặc biệt là bệnh thận, một số bệnh máu ác tính, có thể sau dùng một số loại thuốc.

1. Sưng tấy và  đau nhiều ngón chân cái có phải là bênh gút không?

Cần phải nói rằng sưng đau là một biểu hiện của tình trạng viêm mà ở bất kỳ vị trí nào cũng có thể có với nhiều nguyên nhân khác nhau. Song do đặc thù của bệnh, khi xuất hiện sưng đau ở ngón chân cái, nhất là ở một nam giới tuổi trung niên, thì phải nghĩ nhiều đến bệnh gút, bởi vì trong bệnh này 70% bệnh nhân có biểu hiện ban đầu là sưng đau ở ngón cái. Tuy nhiên để loại trừ một số nguyên nhân khác có thể sưng đau ở ngón chân cái như viêm khớp mủ, lao khớp… bệnh nhân cần đến khám, xét nghiệm tại cơ sở chuyên khoa.

1. Bệnh gút có biểu hiện như thế nào?

Bệnh gút có 2 dạng là gút cấp tính và gút mạn tính với những biểu hiện khác nhau:

1. Gút cấp tính: như trên đã nói, gút cấp tính thường biểu hiện bằng những đợt sưng đau dữ dội ở ngón chân cái. Bệnh thường xuất hiện trong một hoàn cảnh như: sau bữa ăn nhiều rượu thịt, sau một chấn thương, sau lao động nặng, đi lại nhiều, đi giày quá chật… Đang đêm người bệnh phải thức dậy vì đau dữ dội ở ngón chân cái, đau không thể chịu nổi, ngón chân sưng to phù nề căng bóng. Mỗi đợt sưng đau thường kéo dài khoảng 1-2 tuần, có thể tái phát nhiều lần trong năm. Bệnh cũng có biểu hiện bằng sưng đau một số khớp khác nhau nhưu gối, cổ chân…

Nếu được làm xét nghiệm máu có thể có tăng acid uric, còn chụp Xquang thường không thấy sự thay đổi gì.

1. Gút mạn tính: bệnh nhân có sưng đau nhiều khớp kéo dài kèm theo nổi nhiều u cục ở cạnh khớp hoặc vành tai. Các cục này có thể to nhỏ không đều, đôi khi bị vỡ, giải phóng một chất bột trắng như phấn. Ngoài ra, thận thường bị tổn thương, bệnh nhân đái ra sỏi hoặc có những cơn đau vùng thận, cuối cùng thận sẽ bị suy.

1. Tăng acid uric máu đơn thuần có phải bệnh gút không?

Bình thường lượng acid uric luôn được giữ ổn định ở nồng độ dưới 7mg/100 máu. Khi lượng acid uric máu vượt quá con số trên, được gọi là tăng acid uric máu.

Tuy nhiên chỉ coi là bệnh gút khi tăng acid uric máu đó phải đi kèm với sự lắng đọng tinh thể urat và gây tổn thương ở khớp hay những tổ chức khác.

Tăng acid uric máu đơn thuân chưa coi là bệnh lý, tuy nhiên nếu một nam giới trên 30 tuổi có tăng aicd uric máu cần có chế độ ăn uống hợp lý và theo dõi chặt chẽ vì có nhiều khả năng mắc bệnh gút. Ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh, có tăng acid uric cũng phải đề phòng khả năng mắc bệnh.

1. Chế độ ăn uông, sinh hoạt của người mắc bệnh gút như thế nào?

Như trên đã nói, gút là một bệnh rối loạn chuyển hóa acid uric, tăng acid uric máu do tăng tổng hợp ngay trong cơ thể hoặc từ nguồn thức ăn bên ngoài đem vào.

Những loại thức ăn chứa nhiều acid uric: các loại thịt đỏ (thịt chó, dê, trâu…) phủ tạng các động vật (lòng lượn, tiết canh…) các loại hải sản như tôm, cua, cá… rau dền, cacao…Những đồ uống như rượu cũng làm tăng acid uric máu.

Do đó chế độ ăn uông kiêng của bệnh nhân gút là:

1. Kiêng tuyệt đối:

• Rượu, bia
• Phủ tạng động vật các loại
• Các loại thịt đỏ như chó,, dê, thịt thú rừng
• Tôm, cua biển

2. Hạn chế một phần (đảm bảo lượng chất đạm không quá 100g/ngày)

• Chè, cà phê
• Socola, cacao
• Thịt lợn, bò, gà, vịt
• Nấm, nhộng, rau dền, các loại đậu, hoa quả chua

Bệnh nhân nên:

• Uống nhiều nước mỗi ngày (2lit) trong đó có nước khoáng kiềm, có thể uống sữa
• Ăn nhiều rau xanh, khoai…

Chề độ sinh hoạt: ngoài chế độ ăn kiếng và thận trọng trong khi dùng thuốc, cần duy trì chế độ sinh hoạt điều trị, làm việc nhẹ nhàng, tránh lạnh, tránh mệt mỏi cả về tinh thần và thể chất.

1. Người mắc bệnh gút cần tránh dùng những loại thuốc gì?

Một số thuốc và hóa chất có thể làm tăng acid uric máu và thúc đẩy cơn viêm khố cấp tính xuất hiện. Một số thuốc cần tránh dùng là:

• Các thuốc lợi tiểu: hypothiazid, Lasix…
• Các thuốc thuộc nhớm cortison như: prednisolon, hydrocortion, dexamethason, K-cort…. Nhưng lại thuốc này có thể làm cho tình trạng sưng đau khớp đỡ nhanh chóng, song về lâu dài sẽ làm bệnh nặng lên và dễ trở thành gút mạn tính.
• Một số thuốc khác nhau như: aspirin, thuốc chống lao như pyrazinamid…

Nói chung những người mắc bệnh gút cẩn thận trọng trong khi sử dụng bất kỳ thuốc gì. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến của các bác sỹ chuyên khoa.

1. Điều trị bệnh gút như thế nào?

Mục đích chủ yếu trong điều trị bệnh gút là chống viêm trong những cơn viêm khớp cấp bằng các thuốc chống viêm và làm giảm nồng độ acid uric trong máu để làm cho bệnh ổn định lâu dài, tránh tái phát cơn, ngăn ngừa biến chứng bằng những thuốc làm hạ acid uric máu và chế độ ăn uống.

Thuốc chống viêm thường dùng là: colchicin hoặc một thuốc chống viêm giảm đau không phải cortison

Thuốc hạ acid uric máu có nhiều loại chúng có tác dụng giảm tổng hợp acid uric, hoặc tăng phân hủy thuốc, hoặc tăng đào thải thuốc qua thận. Hai thuốc hay dùng là : allopurinol, probenecid…

Tuy nhiên bất kỳ thuốc nào cũng có nhwunxg tác dụng phụ vài tai biến, cho nên việc sử dụng và theo dõi phải do bác sỹ chuyên khoa chỉ định.

Ngoài thuốc men cần có chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý và việc dùng thuốc có thể lâu dài, ngay cả khi đã hết viêm khớp.